Heemkundige Kring "Norbert de Vrijter" vzw

Gierle Lille Poederlee Wechelderzande

•  
• Za Zo 3 en 4 mrt 2012:
  Afhaling jaarboek
   
• Zaterdag 21 apr 2012:
  Lenteuitstap Vorselaar
   
• Zondag 22 apr 2012:
  Erfgoeddag
   
• vrijdag 18 mei 2012:
  Lezing
   
• Zaterdag 16 jun 2012
  Zomerfietstocht Beerse
   
• Zaterdag 1 sep 2012:
  Jaarreis
   
• Zaterdag 27 okt 2012:
  Herfstuitstap Geel
   
• nov/dec 2012:
  Lessenreeks
   
• Zaterdag 24 nov 2012:
  Ledenfeest
   

Bezoek:
Zomeruitstap FIETSTOCHT van 10 Km door Beerse op zoek naar de architectuur van René Van Steenbergen.

Praktisch:
-Verzamelen om 14 uur aan Gemeenschapscentrum 't Heilaar, Heilaarstraat 35 in Beerse van waar de fietstocht vertrekt.
-Er kan ook gezamenlijk vertrokken worden vanaf het heemhuis De Vrijter in Lille (13 uur) of vanaf Hof d'Intere in Wechelderzande (13 uur).

Prijs:
Gratis

Ere wie ere toekomt!

Het is dank zij de aandacht die heemkundige kring 'De Vlierbes' uit Beerse gaf aan haar illustere dorpsbewoner uit de vorige eeuw nl. architect René Van Steenbergen dat wij in hun spoor de door hen uitgewerkte fietstocht naar aanleiding van zijn 100ste verjaardag (2011) konden downloaden.

De afstand van de tocht in Beerse is een 10 km. Ik citeer voorzitter Leo Dignef :

Tijdens deze fietstocht voeren wij u langs woningen (een 40-tal) die architect René Van Steenbergen tussen 1934 en 1976 in Beerse ontworpen heeft. U maakt kennis met de stijl van de Amsterdamse School van de jaren dertig en met de sobere stijl van de Tweede Wereldoorlog. We passeren op de tocht ook een rusthuis, scholen, parochiegebouwen, de kerk van Den Hout, sociale woningen en een brandweerkazerne zodat u een beeld krijgt van de veelzijdige opdrachten, die René Van Steenbergen niet alleen in Beerse maar in heel de provincie en daarbuiten verwezenlijkte.'

Een korte schets over de persoon René Van Steenbergen

René Van Steenbergen werd geboren in Beerse als zoon van een aannemer en als zodanig voorbestemd voor een carrière in de bouwsector. Tijdens zijn architectuuropleiding was zijn leermeester Jos Smolderen, hoofdbouwmeester van de Antwerpse wereldtentoonstelling van 1930 en één van de meest succesvolle art deco-architecten van dat moment. Dat zal aan René Van Steenbergen niet ongemerkt voorbij gaan.

Hij groeide op en startte zijn carrière tijdens de boeiende jaren 1920-1930. Op het vlak van kunst was het een periode van ongekende creativiteit. En dat de man creatief was merken we ook aan het feit dat hij zich niet alleen beperkte tot architectuur. Met bijzondere aandacht voor materiaalgebruik en afwerking tekende hij soms ook de inrichting, de tuinaanleg, het meubilair en het glas-in-lood. Zijn architectuur is uitermate herkenbaar door de uitgesproken volumewerking, de dominante dakconstructies en het expressieve metselwerk en materiaalgebruik. Het huis dat Van Steenbergen bouwde voor zijn schoonouders Jozef Rommens, burgemeester van Beerse van 1921 tot 1939 is omwille van haar architecturaal-historische waarde (met bewaard interieur) als beschermd monument geklasseerd. Het wordt een schoolvoorbeeld van totaalkunst genoemd. Voor WO II was architect Van Steenbergen een enthousiaste aanhanger van de Nieuwe Zakelijkheid.

De oorlog zal de architectuur op een laag pitje zetten voor een periode van bijna twintig jaar. Het is eerst met de geleidelijke ontwikkeling van de welvaartstaat in de jaren 1950, 1960 dat er een einde komt aan de stagnatie in de bouwsector. Architect Van Steenbergen profiteerde van deze dynamiek. Het bouwen van goedkope, hygiënische en functionele woningen werd de algemene trend. Zijn ontwerpen uit die periode missen echter de vroegere overtuigingskracht en spontaneïteit. Hij koos voor sobere, streekgebonden architectuur die een meer traditionele bouwtrant trachtte te verzoenen met een streven naar functionaliteit. Hij ontwierp ook voor huisvestingsmaatschappijen woonwijken, waar hij dikwijls gebonden was aan gestandaardiseerde architectuur waarbij niet de vormgeving maar het comfort en de hygiëne primeerden. De 72 woningen van de wijk 'Hemelrijk' zijn daarvan een voorbeeld.

Toch stond deze woonproductie in de schaduw van de grotere opdrachten die hij voor kerkelijke overheden, gemeenten, bedrijven uitvoerde. Ook bouwde hij niet minder dan 120 scholen.

Van Steenbergen is ook een gevierd kerkenbouwer waarbij we twee periodes vaststellen: die van de nog traditionele bouwer uit de jaren 1940-1950 waarbij we de kerken van Geel-Punt, Geel-Ten Aard, Zwanenven in Oud-Turnhout kunnen catalogeren en die van na het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) toen er een meer gedecentraliseerde Kerk met belangrijke lekeninbreng de kerkenbouw tot nieuwe inzichten bracht. Een modernere vormgeving en materialen worden belangrijk; zie de kerken van Den Hout Beerse, Zevendonk, Schorvoort en de Parkwijk in Turnhout, Luchtbal in Antwerpen. Het zijn maar enkele voorbeelden uit zijn talrijke realisaties. Voor zijn kerkelijke architectuur kreeg hij in 1955 het pauselijk ereteken 'Pro Ecclesia et Pontifice'.

Na bijna vijftig jaar ontwerpen en bouwen stopte hij in 1982 met zijn architectenpraktijk. Actief is hij zeker geweest, de inventaris van het Architectuurarchief Provincie Antwerpen vermeldt 810 projecten in België en 3 in het buitenland. In zijn lange carrière leverde hij een belangrijke bijdrage tot de modernisering van de Antwerpse Kempen, in het bijzonder van zijn geboortedorp Beerse, waarvoor hij plannen tekende voor 175 gebouwen. Zijn werk uit de jaren 1930 was voor zijn dorp zonder meer vernieuwend.

De naam Van Steenbergen doet in de wereld van Kunst en Cultuur vandaag nog een belletje rinkelen, niet 'de architect' komt nu onmiddellijk in ons op maar wel 'de modeontwerper' Tim Van Steenbergen, kleinzoon van. In bepaalde van zijn ontwerpen zegt de kleinzoon dat hij de ideeën haalt bij zijn opa, die in zijn architectuur een expressionistische stijl met art deco-elementen aanhing. Hij ziet ook veel gelijkenissen tussen het beroep van architect en modeontwerper. Creativiteit, lijn en kleur zijn er beslist al enkele van.

Rosette Dillen